Ook in het najaar kan bestrating worden aangelegd. Of dat op een bepaald moment verstandig is, hangt vooral af van de omstandigheden buiten, de ondergrond, het gekozen materiaal en de manier waarop de bestrating wordt verwerkt.

Sterker nog: het najaar kan juist een goed moment zijn om plannen voor je tuin concreet te maken. Je weet na een zomer buiten vaak precies wat je in je huidige tuin mist. Misschien wil je meer terras, een praktischere indeling, een nieuwe oprit of juist meer ruimte voor groen.

Maar kun je in oktober of november nog bestraten? Wat gebeurt er bij veel regen? En wanneer kun je beter wachten? We zetten het voor je op een rij.

Kun je bestrating aanleggen in het najaar?

Ja, bestrating kan in veel gevallen prima in het najaar worden aangelegd. Het seizoen op zichzelf is niet de belangrijkste factor. De toestand van de bodem en de weersomstandigheden tijdens de werkzaamheden zijn veel bepalender. Een droge, goed voorbereide ondergrond op een frisse herfstdag kan bijvoorbeeld prima werkbaar zijn. Een volledig verzadigde bodem na langdurige regen is een ander verhaal.

Daarom kijken een goede hovenier of stratenmaker niet alleen naar de kalender, maar vooral naar de omstandigheden op locatie en naar het materiaal dat verwerkt moet worden.

Wanneer kun je beter niet bestraten?

Regen of lagere temperaturen betekenen niet automatisch dat bestraten onmogelijk is. Er zijn wel omstandigheden waarin het verstandiger kan zijn werkzaamheden uit te stellen.

Bij een doorweekte of instabiele ondergrond

Een goede bestrating begint onder de tegels of stenen. De fundering moet voldoende stabiel zijn en water goed kunnen verwerken. MBI adviseert voor sierbestrating een goed verdicht en drainerend zandbed; de precieze opbouw hangt vervolgens af van de toepassing en ondergrond.  Na langdurige of hevige regen kan de bodem zo nat zijn dat goed voorbereiden, verdichten of egaliseren lastiger wordt. Doorgaan omdat de tegels er nu eenmaal liggen, is dan niet altijd verstandig.

Bij vorst of een bevroren ondergrond

Een bevroren ondergrond vormt geen goede basis om normaal op verder te werken. Bovendien kunnen bepaalde voeg-, lijm- of andere verwerkingsproducten eigen eisen stellen aan temperatuur en weersomstandigheden. Controleer daarom altijd de verwerkingsvoorschriften van het gekozen product. Bij twijfel is wachten op betere omstandigheden verstandiger dan een terras aanleggen dat later problemen geeft.

Bij veel regen tijdens de werkzaamheden

Een klein buitje is iets anders dan dagenlange regen. Wanneer ondergrond en materialen voortdurend nat worden, kan dat invloed hebben op de uitvoering. Vooral bij voegen en andere productspecifieke afwerkingen zijn de voorschriften van de fabrikant leidend. Het ene materiaal of systeem stelt andere eisen dan het andere.

Waarom de ondergrond juist in het najaar extra aandacht verdient

Wat je uiteindelijk ziet, zijn de terrastegels, klinkers of sierbestrating. Maar hoe mooi een tegel ook is: zonder goede basis krijg je geen goed terras. Een stabiele fundering helpt verzakkingen voorkomen. Daarnaast moet regenwater ergens naartoe kunnen. Daarom zijn onder andere de opbouw van het zandbed, afschot, drainage en kantopsluiting belangrijke onderdelen van de aanleg. MBI noemt voor terrasbestrating bijvoorbeeld circa 1 cm afschot per strekkende meter als uitgangspunt en benadrukt dat de fundering voldoende drainerend moet zijn. 

Juist in een periode waarin regelmatig regen valt, merk je snel hoe belangrijk waterafvoer in een tuin is.

Heb je vragen over de basis? Lees dan ook onze Kennis & Tips-pagina Zandbed voor sierbestrating: welke ondergrond heb je nodig?

Welke bestrating kun je in het najaar aanleggen?

In principe beperkt het najaar je niet tot één bepaalde soort bestrating. Denk bijvoorbeeld aan:

• keramische terrastegels;
• betontegels en betonstenen;
• gebakken bestrating;
• klinkers voor een tuinpad of oprit;
• grind en split;
• stapstenen en combinaties van verschillende materialen.

Wel verschilt de juiste verwerking per product en toepassing. Een terras waarop je vooral zit, stelt andere eisen dan een oprit waar dagelijks een auto overheen rijdt. Ook keramische bestrating kan een andere opbouw en verwerking vragen dan bepaalde betonnen stenen.

Kijk daarom niet alleen naar wat je mooi vindt, maar ook naar waar de bestrating komt te liggen en hoe die plek wordt gebruikt.

Najaar is óók een goed moment om je tuinplannen te maken

Misschien hoeft jouw tuin helemaal niet volgende week open. Dat is eigenlijk een belangrijk onderscheid.

Je tuin voorbereiden en je bestrating uitzoeken hoeft niet op hetzelfde moment te gebeuren als de aanleg.

Na de zomer heb je vaak juist veel informatie over je eigen tuin verzameld zonder dat je daar bewust mee bezig was. Waar zat je graag? Waar kwam de zon? Waar bleef water staan? Was het terras groot genoeg wanneer familie of vrienden kwamen eten? Welke route liep je steeds door de tuin? Dat zijn praktische dingen die bepalen wat straks een fijne tuin wordt.

Daarom kan het najaar een mooi moment zijn om rustig verschillende materialen, kleuren en formaten te vergelijken en een plan te maken. De daadwerkelijke aanleg kan vervolgens plaatsvinden wanneer de omstandigheden én jouw planning daarvoor geschikt zijn.

Bestrating kiezen? Bekijk materialen niet alleen op een beeldscherm

Een foto kan veel laten zien, maar bestrating blijft een materiaal dat je eigenlijk in het echt wilt ervaren. Een grijze tegel kan warm, koel, licht of juist bijna antraciet ogen. Een oppervlak dat online heel rustig lijkt, kan in het echt veel meer structuur hebben. En een 60x60-tegel geeft een tuin een heel ander gevoel dan een groot formaat van bijvoorbeeld 80x80 of 90x90.

Bij Trendrijk & Tijdloos Timmerman in Ruinerwold kun je verschillende soorten bestrating naast elkaar bekijken en zien hoe materialen in een grotere buitenruimte overkomen. Dat maakt vergelijken een stuk makkelijker dan wanneer je alleen losse productfoto's bekijkt.

Denk verder dan alleen de tegel

Een terras is uiteindelijk onderdeel van je hele tuin. Misschien wil je de bestrating combineren met grind of split. Misschien komen er verhoogde borders, stapelblokken of stapstenen bij. Of wil je uiteindelijk een overkapping, tuinmeubelen, buitenverlichting of mooie potten toevoegen.

Juist door vooraf naar het totaalplaatje te kijken, voorkom je dat je allemaal losse keuzes maakt die afzonderlijk mooi zijn, maar samen niet helemaal kloppen. Dat is ook hoe wij graag naar een tuin kijken: niet beginnen bij wat er verkocht moet worden, maar bij hoe jij straks buiten wilt leven.

Zelf bestraten of laten aanleggen?

Dat hangt af van het project en van hoeveel ervaring je hebt. Een klein tuinpad is iets anders dan een groot terras of een oprit. Voor een duurzaam resultaat zijn onder andere de fundering, verdichting, hoogte, afwatering, opsluiting en voegen belangrijk. MBI wijst er eveneens op dat zelf bestraten fysiek zwaar kan zijn en adviseert bij twijfel een hovenier of stratenmaker in te schakelen.

Ga je zelf aan de slag? Volg dan altijd het actuele verwerkingsadvies dat hoort bij het specifieke materiaal dat je hebt gekozen. Laat je het uitvoeren? Dan is het slim om de materiaalkeuze en technische uitvoering goed op elkaar af te stemmen.

Veelgestelde vragen over bestraten in het najaar

Kun je in oktober nog bestraten?

Ja, dat kan. Oktober is niet automatisch te laat om bestrating aan te leggen. De weersomstandigheden, bodemgesteldheid en het gekozen materiaal zijn belangrijker dan de maand op de kalender.

Kun je bestraten als het regent?

Een beetje regen hoeft niet direct een probleem te zijn, maar bij veel of langdurige regen kan de ondergrond te nat worden om goed te verwerken. Ook voegmiddelen en andere producten kunnen specifieke eisen stellen aan droge omstandigheden. Volg daarom altijd de betreffende verwerkingsvoorschriften.

Kun je bestraten in de winter?

Dat kan niet simpelweg met ja of nee worden beantwoord. Op geschikte, vorstvrije momenten kunnen bepaalde werkzaamheden mogelijk zijn, maar een bevroren of ongeschikte ondergrond vraagt om uitstel. Ook hier zijn materiaal, verwerking en omstandigheden bepalend.

Wat is de beste tijd om bestrating uit te zoeken?

Dat kan eigenlijk het hele jaar door. Het voordeel van het najaar is dat je de afgelopen maanden hebt ervaren hoe je jouw tuin daadwerkelijk gebruikt. Je kunt je keuzes vervolgens rustig voorbereiden, ook wanneer de aanleg pas later plaatsvindt.

Moet een terras altijd op afschot liggen?

Een goede waterafvoer is belangrijk bij de aanleg van een terras. De precieze uitvoering hangt af van de situatie en het bestratingssysteem. MBI hanteert voor veel sierbestrating circa 1 cm afschot per strekkende meter als uitgangspunt. 

Plannen voor je tuin? Kom eerst kijken in Ruinerwold

Of je nu dit najaar nog aan de slag wilt of alvast vooruitkijkt naar volgend voorjaar: een goede tuin begint met keuzes waar je later nog steeds blij mee bent.

Op ons terrein in Ruinerwold vind je verschillende soorten sierbestrating, terrastegels, klinkers en materialen voor de inrichting van je tuin. Je kunt kleuren en formaten naast elkaar leggen, voorbeelden bekijken en samen met ons bespreken wat bij jouw woning, tuin en manier van buitenleven past.

Kom langs om rond te kijken. Neem als je die hebt foto's, maten of een eerste schets van je tuin mee. Dan kunnen we veel gerichter met je meedenken.

Meer informatie over het aanleggen van bestrating

Voor dit artikel hebben we onder andere gebruikgemaakt van de technische informatie en verwerkingsadviezen van MBI De Steenmeesters. Wil je meer weten over de technische aanleg van bestrating, zoals de fundering, het zandbed, afschot en verwerking? Bekijk dan ook de uitgebreide informatie van MBI.